شقاق مقعدی (Anal Fissure) یکی از شایع‌ترین بیماری‌های پروکتولوژی است که با پارگی خطی در مخاط کانال مقعد همراه بوده و به دلیل اسپاسم عضله اسفنکتر داخلی و کاهش خونرسانی موضعی، اغلب به یک وضعیت مزمن و دردناک تبدیل می‌شود.استفاده از روغن نارگیل برای درمان شقاق مقعدی، به عنوان یک گزینه درمانی طبیعی، خانگی و در دسترس برای تسکین علائم این عارضه مورد توجه قرار گرفته است. اما آیا واقعا روغن نارگیل برای شقاق مقعدی خوبه؟ آیا استفاده از روغن نارگیل به درمان شقاق مقعدی کمک می کند و اگر جواب بله است چه مقدار می توان به این درمان طبیعی اتکا کرد؟ در این مقاله، به بررسی شواهد، مکانیسم‌های اثر و جایگاه بالینی روغن نارگیل در مدیریت و درمان شقاق مقعدی می‌پردازیم تا متوجه شویم که تاثیر روغن نارگیل بر روی شقاق مقعدی افسانه است یا واقعیت دارد؟

ترکیب شیمیایی روغن نارگیل و مکانیسم‌های اثر روغن نارگیل بر روی شقاق مقعدی

روغن نارگیل به ویژه نوع بکر آن (البته توجه کنید که روغن های بازاری نارگیل عموما ترکیبی از روغن نارگیل با یک روغن دیگر می باشند که ما در این بحث بر روی خواص روغن نارگیل بر روی مقعد و درمان شقاق مقعدی تمرکز می کنیم.) سرشار از اسیدهای چرب با زنجیره متوسط (Medium-Chain Fatty Acids – MCFAs) است که مهم‌ترین آنها اسید لوریک (حدود ۵۰٪ ترکیب)، اسید کاپریلیک و اسید کاپریک می‌باشند.این ترکیبات منحصربه‌فرد، پایه‌گذار خواص متعدد درمانی روغن نارگیل هستند:

۱. خاصیت ضدالتهابی موضعی روغن نارگیل و تاثیر روغن نارگیل در درمان شقاق مقعدی: 

مطالعات نشان داده‌اند که روغن نارگیل دارای اثر ضدالتهاب موضعی قابل مقایسه با هیدروکورتیزون استات است.البته باید توجه داشت که روغن نارگیل نمی تواند جایگزین درمان شقاق مقعدی مبتنی بر هیدروکورتیزون شود ولی برای درمان شقاق مقعدی خفیف می تواند مفید باشد.

۲. تاثیر روغن نارگیل بر تسریع ترمیم بافت آسیب دیده و رابطه آن با درمان شقاق مقعدی:

تحقیقات سلولی نشان داده است که روغن نارگیل هیدرولیز شده (HVCO) باعث افزایش بیان آنزیم سیکلواکسیژناز-۲ (COX-2) و همچنینافزایش بیان فاکتورهای رشد از جمله PDGF-BB و TGF-β1 در رده سلولی NIH 3T3 می شوند، که این امر فرآیند ترمیم بافت آسیب‌دیده را تسریع می‌کند. از آنجا که شقاق مقعدی یک آسیب مقعدی است درمان شقاق مقعدی با روغن نارگیل در موارد خفیف و ابتدایی می تواند یک گزینه درمانی خانگی و طبیعی مناسب باشد.

۳. خاصیت ضدمیکروبی روغن نارگیل و تاثیر آن بر درمان شقاق مقعدی: 

اسیدهای چرب با زنجیره متوسط موجود در روغن نارگیل، به ویژه اسید لوریک و مونولورین، با ایجاد اختلال در غشای میکروارگانیسم‌ها و افزایش نفوذپذیری آن، اثرات ضدمیکروبی قابل توجهی از خود نشان می‌دهند که این مساله می تواند به درمان شقاق مقعدی کمک کند.

۴. نرم‌کنندگی و روان‌کنندگی روغن نارگیل و تاثیر آن در درمان شقاق مقعدی: 

روغن نارگیل به دلیل داشتن اسیدهای چرب اشباع با زنجیره متوسط، به راحتی به لایه‌های عمقی پوست نفوذ کرده و بدون ایجاد عوارض جانبی خاصی، پوست را نرم و مرطوب نگه می‌دارد. استفاده از روغن نارگیل به صورت مقعدیباعث می شود این خاصیت روان‌کنندگی، اصطکاک بین مدفوع و زخم را هنگام دفع کاهش دهد و درد ناشی از شقاق مقعدی را تسکین می‌بخشد.